του Δημήτρη Κατσορίδα*
- Ποιο το σχέδιο μετάβασης;
Για πρώτη φορά, εδώ και δεκαετίες, η κρίση, στην Ελλάδα, διασπά την άρχουσα τάξη, ενώ τείνει να συσπειρώσει απέναντί της όλα τα κοινωνικά στρώματα που χτυπιούνται (μισθωτούς, αγρότες, μικροαστούς, τη νέα γενιά, τις γυναίκες κλπ.).
Κατά συνέπεια, προσφέρεται η ευκαιρία στην εργατική τάξη και την Αριστερά, να εμφανιστούν ως οι απελευθερωτές της κοινωνίας, τραβώντας μαζί τους σημαντικά τμήματα των μικροαστικών στρωμάτων και της νεολαίας. Διότι, όπως επεσήμανε ο Μαρξ, η κρίση δεν είναι μια σχέση εξωτερική ως προς το σύστημα, αλλά όρος της αυτοσυντήρησής του, δηλαδή είναι κρίση των κοινωνικών σχέσεων και γι’ αυτό, τόνιζε, πρέπει να αλλάξουν και να δώσει το κεφάλαιο τη θέση του σε μια ανώτερη κατάσταση κοινωνικής παραγωγής. Ο Μαρξ θεωρούσε ότι οι κρίσεις, οι σπασμοί, οι οξύτατες αντιφάσεις, η καταστροφή του κεφαλαίου και η υποτίμηση της εργατικής δύναμης με τον εξευτελισμό του εργάτη και την ακραία εξάντληση των ζωτικών του δυνάμεων, μπορούν, τελικά, να οδηγήσουν στη βίαιη ανατροπή του κεφαλαίου.[1]
Όμως, για να μπορέσει η εργατική τάξη να ηγεμονεύσει πρέπει να μετατραπεί απότάξη καθεαυτή σε τάξη «δι’ εαυτήν», δηλαδή σε «τάξη υποκείμενο της ιστορικής διαδικασίας», η οποία έχει επίγνωση της διαφορετικής κοινωνικής της θέσης και των ξεχωριστών συνθηκών ύπαρξής της, του διαφορετικού πολιτισμικού της συστήματος, της εχθρικής αντιπαράθεσης και αντίθεσής της με το κεφάλαιο και πως μόνο μέσω της συλλογικής κινητοποίησης και στη βάση ενός πολιτικού προγράμματος μπορεί να ανατρέψει την αστική εξουσία-κυριαρχία.